Ik word altijd een beetje opstandig als ik onze studenten op Windesheim hoor klagen over de werkdruk. Dat gebeurt op de opleiding Journalistiek namelijk geregeld. Ik begrijp ze verder wel hoor. Het is ook heftig om direct van de havo te komen en – zoals bij ons de bedoeling is – meteen in de eerste zeven weken meerdere journalistieke items te maken en bronnen te bellen. Vooral dat laatste is uitdagend. Dat komt niet alleen door bel-angst (welke Gen Z’er belt tegenwoordig nog?) maar ook door die bronnen zelf. Die ene hoogleraar, woordvoerder of gemeenteraadslid heeft het vaak te druk om een student te woord te staan. Dat laten ze vaak op botte wijze weten. Ik sta er altijd weer van te kijken.
En er is sowieso veel druk. Sinds een in september van dit jaar verschenen rapport van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) weten we dat we in een ‘hypernerveuze samenleving’ leven. Bestelde pakketjes willen we het liefst NU ontvangen. Op appjes moet direct gereageerd worden. Volgens de RVS zijn prestatiedruk, versnelling en individualisme zo ‘doorgeschoten’ dat ze ten koste gaan van het mentaal welzijn van zowel jong als oud. Die mentale problematiek kost de Nederlandse samenleving jaarlijks achttien miljard euro. Dat betekent dat als we nu allemaal als de sodemieter gaan ontspannen er op onderwijs helemaal niet bezuinigd hoeft te worden. Best een geruststellende gedachte.
De ervaren druk bij Windesheimstudenten komt ook uit andere hoeken. Ik spreek geregeld studenten die worstelen met complexe thuissituaties en ander leed. Waar ik dan zo opstandig van word? De soms gebrekkige zelfreflectie van studenten. Ik vraag de laatste tijd aan het begin van mijn lessen geregeld naar hun dagelijkse schermtijd. De laatste keer gingen meerdere studenten gemakkelijk over de vijf uur per dag. En dat in een hele drukke periode. Eén student had in een week zelfs 26 uur op TikTok gezeten. Dan blijft er inderdaad weinig tijd over voor schoolopdrachten. Dus ja: er zijn veel opdrachten, en druk komt uit alle hoeken. Maar studenten mogen ook wat vaker in de spiegel kijken. En wat minder op de smartphone.