Tijdens haar creatieve minor bedacht Joelle Doorn dat ze iets wilde doen om autisme begrijpelijk en bespreekbaar te maken. Ze ontwierp een escape-spel, iets dat niemand eerder bedacht.
““Hoe erg heb jij autisme?” Die vraag kreeg Windesheimstudent Joelle (22) toen ze haar zelfontworpen spel kwam spelen met een groep 8. Op diezelfde school zat zij jaren geleden, toen zij de diagnose kreeg. “Dat is een interessante vraag,” antwoordde Joelle de leerling, “Je kunt eigenlijk geen ‘erge’ of ‘minder erge’ autisme hebben, maar ik kan je wel vertellen welke kenmerken ik heb.”
Volgens Joelle, student HBO-ICT, laat die vraag goed zien waarom haar spel, genaamd Escape Aut Thism, nodig is: “Veel mensen denken dat ze autisme begrijpen zodra ze één iemand met autisme kennen, maar autisme ziet er bij iedereen anders uit,” vertelt ze. Met haar spel wil ze kinderen en volwassenen daarom op een laagdrempelige manier laten kennismaken met die verschillen.
Joelle bedacht het spel toen ze de minor Kunst en Creativiteit deed. Het idee werd overal enthousiast ontvangen. Joelle startte een eigen studentenbedrijf om ermee verder te gaan.
Vorige maand won ze zelfs de finale van Windesheims wedstrijd voor beste studentondernemers.
Ontcijferen
Het spel begint met een code die deelnemers moeten ontcijferen. Daarmee kunnen ze in de ‘escape-tas’ met het spel komen. Daarna moeten spelers met gekleurde stenen, opdrachten en kenmerken ontdekken welke kaarten ze uiteindelijk aan Joelle moeten geven. “Het is eigenlijk één grote puzzel waarin communicatie en samenwerking heel belangrijk zijn.”
De eerste versie van het spel testte ze met een hele brugklas. Daar zag ze iets bijzonders: “Er was een autistische jongen die in de klas normaal best stil en teruggetrokken was, maar tijdens het spel ineens heel sociaal en betrokken werd. Hij stond echt in zijn kracht. Dat was heel mooi om te zien,” vertelt ze.
Dat verschillen tussen mensen niet altijd zichtbaar zijn, weet Joelle zelf als geen ander. Toen zij in groep acht de diagnose autisme kreeg, zat er ook een jongen met autisme in haar klas. “Zijn autisme was veel zichtbaarder dan dat van mij. Daardoor wilde ik me er eigenlijk niet mee associëren. Ik vertelde het ook lang niet aan andere mensen.”
Juist daarom vindt ze het belangrijk dat kinderen al jong leren dat autisme er voor iedereen anders uit kan zien. “In die leeftijd ontstaat veel onbegrip, terwijl ook veel kinderen in die periode gediagnosticeerd worden. Bekendheid met autisme maakt daarin echt verschil.”
Prikkels
Dat onbegrip merkt ze zelf regelmatig. “Doordat ik prikkels anders verwerk, ben ik sneller vermoeid. Sommige mensen denken dan dat ik minder gemotiveerd ben, terwijl dat helemaal niet zo is.” Toch ziet Joelle haar autisme niet alleen als iets moeilijks. De kwaliteiten die erbij komen kijken, hielpen haar bijvoorbeeld om het spel te maken. “Ik ben heel creatief en denk veel in beelden. Op de gekste momenten krijg ik ineens ideeën voor nieuwe opdrachten.” De spelstenen beschilderde ze zelf en ook de kaarten ontwierp ze eigenhandig. “Het heeft me echt veel nachtrust gekost,” zegt ze lachend. “Maar dat had ik er wel voor over.”
Nu Joelle zich bij de Kamer van Koophandel heeft ingeschreven, onder de bedrijfsnaam Autzoomen, denkt ze ook na over uitbreiding van het concept. “Ik wil een uitleenversie van de escape-tas maken, zodat scholen en organisaties het spel zelfstandig kunnen spelen met instructievideo’s erbij. Volgend jaar ga ik afstuderen, dus dan heb ik minder tijd om overal zelf gastlessen te geven,” vertelt ze. Alle tassen haalt ze bij de kringloop. Daarna bouwt ze het spel rondom de tas die ze gevonden heeft. “De manier waarop je in de tas komt verschilt steeds, maar de kern van het spel blijft hetzelfde.”
Spectrum
Hoewel het spel draait om herkenning en begrip, benadrukt Joelle dat haar escapetas geen compleet beeld van autisme geeft. “Mijn spel is niet breed genoeg om het hele spectrum te laten zien. Sommige kenmerken die ik heb zitten er niet in, en sommige kenmerken die ik niet heb juist wel. Het spel is vooral een eerste kennismaking en een manier om gesprekken op gang te brengen.”
Ook op de hogeschool bleef haar idee niet onopgemerkt. Ze zag een oproep voor de wedstrijd ‘Beste Studentondernemer van Windesheim’ en schreef zich in. In eerste instantie wilde ze helemaal niet meedoen. “Ik was bang dat het me te veel energie zou kosten en dat ik niet sociaal genoeg zou zijn hiervoor. Maar een vriendin zei: Dit idee zit zo goed in elkaar en heeft zoveel maatschappelijke waarde. Je moet dit gewoon doen!”
Beste studentondernemer
Tijdens de voorbereidingen voor de wedstrijd twijfelde Joelle zelfs even of ze wel door wilde gaan. “Ik dacht: straks zien ze alle zwakke punten van mijn idee.” Toch haalde ze de halve finale. Eind mei stond Joelle in de finale van de wedstrijd, samen met vier andere studentenbedrijfjes. En ze won! Joelle werd uitgeroepen tot beste studentondernemer van Windesheim en ontving een cheque van 1000 euro om in haar bedrijf te investeren. “Ik had echt niet verwacht dat ik zover zou komen! Ik dacht: als mensen na het spel anders naar autisme kijken, is dat voor mij al genoeg.”
tekst: Nynke Lautenbag
foto: Herman Engbers
