Toen ik als klein jongetje fantaseerde over alle mogelijke studies die ik zou kunnen doen, was ik vooral in ban van de titel ‘doctorandus’. Voor mijn gevoel had je het dan echt gemaakt. Dat had natuurlijk ook te maken met mijn ouders, die altijd thuis pushten dat we ons best moesten doen op school, in de hoop dat we meer zouden gaan verdienen dan zij deden. Ik moest hieraan denken toen ik las over het voornemen van Onderwijsminister Rianne Letschert om mensen die een HBO-studie volgen ook de mogelijkheid te geven op een promotie en dus een titel. Dan kan je dus zomaar als ‘professional doctor’ of ‘engineering doctor’ van de hogeschool komen. Het is een sympathiek plan, maar het bevestigt onbedoeld een groter probleem in onze maatschappij.
Iedereen is zo geobsedeerd door titels. Wie even op LinkedIn gaat kijken, struikelt over de diploma’s en de ingewikkelde Engelse betitelingen voor goed en nuttig werk. En tegenwoordig krijg je trouwens ook vaak ongevraagd allerlei sleetse wijsheden van zolderkamerfilosofen erbij, maar dat even terzijde. Onlangs zou Nathalie van Berkel, een lid van D66, tot het kabinet toetreden, maar dat vond allemaal niet plaats, omdat ze werd ontmaskerd als iemand die allerlei studies bij elkaar had gefabuleerd. Er werd erg op de vrouw gespeeld. Maar ik zag iets anders: de enorme druk om op de banenmarkt een plek te verkrijgen, alleen door te kunnen pronken met behaalde titels. Ze was verdienstelijk bestuurder bij het UWV. Door deze kwestie is nu heel haar carrière bezoedeld. Natuurlijk, dat is op de eerste plaats haar eigen schuld. Tegelijkertijd schuilt er ook iets tragisch in deze gebeurtenis.
Een promotie of een titel is niet meer zo bijzonder. We hebben een samenleving die steeds beter is opgeleid. Aan het einde van de rit in het onderwijs moet iedereen vooral iets gaan doen wat leuk is. Veel mensen werken in een branche waarvoor ze niet zijn opgeleid. Door extra titels ontstaat er ook een inflatie. Voor sommige mensen wordt het zelfs een perverse prikkel omdat ze denken dat ze iets moeten doen. Ik ben geen doctorandus geworden, maar ik ben wel gelukkig met mijn werk.
