Hoe voelt het als je voor het eerst voor de klas staat als leraar? Docent Matthias Kaat maakt een serie spannende podcasts, waarin studenten van Windesheims lerarenopleidingen openhartig vertellen over hun stage-ervaringen.
De nieuwe podcastserie getiteld ‘Voor de klas’ van docent Matthias Kaat blijkt een schot in de roos. De eerste afleveringen op Spotify worden niet alleen beluisterd bij Windesheims lerarenopleiding zelf, maar ook door studenten en docenten van andere opleidingen en hogescholen.
In elke podcast, van ongeveer twintig mintuten, interviewt Matthias één ouderejaars of oud-student van de lerarenopleidingen over hun stages in het onderwijs. Elke aflevering begint met een bijzonder verhaal van de student.
Matthias, zelf docent Wiskunde, Onderzoekende houding en sb’er, vraagt de studenten ter voorbereiding voor het gesprek om één bijzonder verhaal, voorval of anekdote mee te nemen als start voor het interview. “Dat kan iets grappigs zijn, een chaotisch of een ontroerend moment, iets dat diepe indruk maakte, of iets dat leerzaam inzicht bracht.
Spontaan
Matthias vraagt van tevoren geen details, waardoor hij tijdens het interview spontaan kan reageren en vragen kan stellen. Na de anekdote praten ze verder over alles wat het docentschap met zich meebrengt. Matthias: “Ik wil de interviews niet sturen. We zien vanzelf wel in welke richting het gesprek verder gaat: hoe bijzondere momenten je docentschap vormen en over wat het voor je betekent om leraar te zijn.”
Door de spontane interviewstijl praten de studenten heel open en oprecht over hoe het is om voor het eerst voor de klas te staan en wat ze daarbij voelen. Juist die spontaniteit van de interviews maakt de podcasts leuk om te beluisteren, ook voor niet-docenten. Matthias: “Iedereen heeft een mening over leraren en over hoe je moet lesgeven, meestal gebaseerd op je eigen ervaringen in de klas. Maar hier horen luisteraars hoe lesgeven is als je aan de ándere kant, vóór de klas, staat en je les interessant moet zien te maken.” Hij plaatste de afgelopen maanden elke twee weken een nieuwe aflevering van ‘Voor de klas’ op Spotify. Inmiddels zijn daar zes interviews te beluisteren.
Studio
De opnames maakt hij in de studio van het MultiMedia Practicum in Windesheims Mediacentrum. Patrick van Kleeff van het mediacentrum verzorgt de technische begeleiding van de geluidsopnames in de studio. “De interviews worden niet geknipt of korter gemaakt. Patrick monteert er na afloop de inleiding en de muziek bij”, vertelt Matthias. De opnames worden gepubliceerd op het Mediaportaal van Windesheim, maar ook op Spotify zodat niet-Windesheimers de podcastserie ook kunnen beluisteren.
Voor de eerste afleveringen benaderde Matthias zijn eigen studenten, maar sinds de eerste uitzendingen kreeg hij veel tips van andere docenten, over studenten met een bijzonder verhaal die mee zouden kunnen doen aan een volgende podcast. Matthias: “Eigenlijk gaat het tot nu toe allemaal vanzelf, iedereen is gewoon heel enthousiast om aan deze serie mee te doen. En dat moet
ook wel, want ik kan maar beperkt tijd in het project steken en krijg er geen extra docentenuren voor.”
Eén-op-één
Eén keer probeerde Matthias als voorbereiding voor een podcast een opname met vier studenten tegelijk. “Maar dat viel me flink tegen. Het voelde geforceerder en de studenten waren minder spontaan. En ze gingen allemaal door elkaar heen praten, waardoor de opname soms slecht verstaanbaar was. Ik concludeerde dat één-op-één gesprekken voor deze serie het meest geschikt zijn.”
Matthias maakt tot het einde van dit studiejaar elke twee weken een aflevering van ‘Voor de klas’. “Maar het zou goed kunnen dat ik er volgend studiejaar gewoon mee doorga. Met mijn collega’s maak ik nu ook plannen voor een zomerspecial van ‘Voor de klas’. Daarvoor ga ik geen studenten interviewen, maar docenten van de lerarenopleidingen die terugkijken op hún eerste lessen jaren terug.”
Formule
Het format van zo’n eenvoudig te maken podcast over stage-ervaringen lijkt een gouden formule. Zou die misschien ook kunnen aanslaan bij andere opleidingen van Windesheim?
Matthias: “Ik denk het zeker, want bij alle opleidingen hebben studenten spannende verhalen te vertellen over hun stages. In mijn podcastserie gaan die over het leren lesgeven. Maar verhalen van bijvoorbeeld bouwkundestudenten die voor het eerst meedraaien in de bouwwereld, zullen voor mensen van die opleiding ongetwijfeld net zo interessant zijn om in de vorm van een podcastserie te beluisteren.”
Bekijk op Spotify alle afleveringen van ‘Voor de klas’
Waarover vertellen de studenten in ‘Voor de klas’?
Student Charlotte vertelt in haar aflevering over hoe moeilijk het soms is om studenten bij de les te houden. En hoe een lastige groep leerlingen midden in haar verhaal met elkaar begon te kletsen, waardoor ze zo van slag raakte dat ze uiteindelijk wegliep uit de klas. Maar Charlotte vertelt ook hoe ze zich daarna herpakte. En hoe ze van haar begeleider leerde hoe je jezelf kunt verankeren in de les.
Wat doe je als er ruzie wordt gemaakt in je klas? Of als er opeens een stoel door het lokaal wordt gegooid? Hoe reageer je op flauwe grappen? Hoe zeker voel je jezelf voor een klas met studenten van bijna dezelfde leeftijd?
Over dat laatste vertelt student Thijs in zijn aflevering. Hij kijkt als ouderejaars terug op de eerste lessen die hij gaf, toen hij als 17-jarige student vol zenuwen een groep 14-en 15-jarige leerlingen toesprak. Eerst had Thijs het gevoel dat hij speelde alsof hij docent was en alsof hij alleen maar een powerpoint stond op te lezen. Maar tijdens diezelfde les merkte hij tot zijn verwondering dat de leerlingen naar hem luisterden. In de jaren daarna durfde Thijs steeds meer uit te proberen. Hij groeide door in zijn docentschap en ontwikkelde een eigen visie op wat lesgeven betekent.
Hoe benader je een leerling die verlegen is, zich niet lekker voelt, of bedrukt naar je toekomt? Student Senna vertelt in haar aflevering hoe een leerling haar, na de les op de gang, in tranen aansprak over een online drama met meisjes uit de klas. Senna moest aanvankelijk denken aan problemen die ze zelf ooit meemaakte. Maar toen ze doorvroeg bleek de leerling met iets heel anders te zitten. Voor Senna was het een leermoment, dat je als docent niet te snel aannames moet doen over je leerlingen.
tekst: Ernest Mettes
foto: Wouter van Emst
