Gino van Damme, onderzoeker bij Avans, stelt in Science Guide voor om hbo-studenten beter voor te bereiden op stressvolle situaties, zoals dat bij Defensie gebeurt. ‘Bijvoorbeeld door situaties te creëren waarin studenten taakconcentratie moeten vasthouden terwijl er verstoringen zijn. Is dit een zinvol voorstel?
Dat lijkt me niet nodig. Wanneer studenten in de praktijk leren, worden zij al geconfronteerd met ambiguïteit, feedback, falen en stress van het toekomstig beroep. Opleidingen kunnen zich wellicht verder professionaliseren in het didactisch verantwoord ontwerpen en gefaseerd opbouwen van complexe, realistische en stressvolle leeromgevingen. School- en werkervaringen benutten om met studenten stil te staan bij onzekerheidstolerantie en veerkracht … dat lijkt me zinvol. Bruno Oldeboom
Ik onderstreep het belang van oefenen in authentieke situaties, gebaseerd op stevige vakkennis. De vraag blijft: wat gaan werkgevers doen? En hoe beïnvloeden geopolitieke ontwikkelingen en structurele arbeidstekorten hun visie op professionaliteit? Als wij vakkennis, probleemoplossend vermogen, veerkracht en stressbestendigheid met elkaar willen verbinden, is de vraag gerechtvaardigd of studenten dan niet beter direct na de havo lerend aan het werk kunnen gaan. Lijkt mij meest goede vorming en voor ons een top uitdaging om daarin kennis te borgen! Marrie Verboom
Dit is heel goed. Niet per se nieuw. Bij Social Work werken we al langer met casussen waarin zich plotseling ‘calamiteiten’ voordoen omdat het echte sociaal werk vaak ook een aaneenschakeling van crises is. Moet het meer gebeuren? Ja, dat denk ik wel. De toekomst van onze samenleving is steeds weerbarstiger aan het worden en studenten moeten hierop beter voorbereid zijn. Veel zekerheden zijn aan het wegvallen en studenten zijn zich daar nog onvoldoende bewust van. Eelco Boss
Bij Journalistiek organiseren we elk jaar ‘Project Embedded’ waarbij Journalistiekstudenten meegaan met oefeningen van Defensie en daar in live-situaties lastige vragen moeten stellen aan officieren in opleiding. Dat stelt hoge eisen aan beide partijen: improvisatievermogen, snel handelen onder druk, en het opleveren van een goed eindproduct. Dat is een voorbeeld van een leerzaam en gepland stressmoment. Maar als je studenten vraagt waar de stressmomenten in onze opleiding zitten, krijg je heel andere antwoorden. Dan gaat het om onzekerheid over al dan niet intekenen voor tentamens, onduidelijkheid over beoordelingsformulieren, soms wekenlang wachten op nakijkwerk, etc. Die stress is onnodig en zouden we zoveel mogelijk weg moeten nemen. Bas den Herder
Wat een fout boomer-voorstel zeg! Dit is het perspectief van iemand die wél een woning heeft, en een vaste baan, en stress kan ervaren als een tijdelijk incident dat te oefenen valt. Uit ervaring met mijn eigen jongvolwassen jongens en als docent die dagelijks met studenten omgaat, weet ik dat stress voor hen geen incident is maar een permanente conditie. Zoek je studieroute zelf maar uit! Een kamer om te oefenen in volwassenheid? Die is er niet. Studenten leven in een permanente staat van tijdelijkheid en onzekerheid. De boomer kent dat gevoel niet. Ook het onderwijs moet waken geen boomer crisisverwerker te worden. John ter Horst
